Trabzon Tünel Bakım İşletme Şefliği
Karayolları Tünel İşletme ve Bakım Bilgilendirme Sayfası
Trabzon Tünel Bakım İşletme Şefliği 26.02.2026 05:50
Genel Tünel Bilgileri

Karayolu tünellerinde kullanılan sistemler ve çalışma prensipleri

Karayolu tünelleri, sürücüye sadece aydınlatılmış bir yol gibi görünse de arka planda güvenliği sağlamak için birçok otomatik sistem birlikte çalışır. Bu sayfa, tünellerde kullanılan temel sistemleri ve sürücü açısından ne anlama geldiklerini özetler.

  • Sürücünün gördüğü: aydınlatma, işaretlemeler, acil çıkışlar, yardım nişleri.
  • Perde arkasında: havalandırma, duman kontrolü, enerji, izleme ve kontrol.
  • Olası kaza, yangın veya arıza durumlarında devreye giren senaryolar.
Aydınlatma ve havalandırma fanları
Aydınlatma ve Havalandırma Jet fanlar ve farklı aydınlatma bölgeleri, görüş ve hava kalitesini güvenli seviyede tutmak için birlikte çalışır.
Acil çıkış kapısı ve yönlendirme
Acil Çıkışlar ve Sığınma Nişleri Acil çıkış kapıları, yangın dolapları ve yardım telefonları, tünel içinde güvenli tahliye ve yardım imkânı sağlar.
SCADA kontrol odası
Kontrol Merkezi ve SCADA Kameralar, algılama sistemleri ve SCADA ekranları sayesinde tünel içi olaylar anlık izlenir; senaryolar otomatik çalıştırılır.
Sürücü gözünden tünel: görünen ve görünmeyen sistemler
Tünelden geçen bir sürücü, aslında kompleks bir yapının sadece görünen kısmını fark eder.
  • Aydınlatma: Göz uyumu için giriş bölgesi daha parlak, iç kesimler homojen aydınlatılır.
  • Trafik işaretleri ve değişken mesaj panoları: Hız sınırı, şerit durumu ve uyarılar gerçek zamanlı gösterilebilir.
  • Acil telefon nişleri ve yangın dolapları: Belirli aralıklarla yardım çağırma ve ilk müdahale imkânı sunar.
  • Acil çıkış kapıları: Yangın veya yoğun duman durumunda tünel dışına veya diğer tüpe geçiş sağlar.
Aydınlatma ve Enerji Dağıtımı
Tünel içi aydınlatma, gün ışığı ve trafik koşullarına göre ayarlanabilir. Enerji, ana besleme panoları, jeneratör ve UPS sistemleri üzerinden yedekli sağlanır.
Havalandırma ve Duman Kontrolü
Jet fanlar ve kanal tipi sistemler, egzoz gazlarını seyreltir ve hava kalitesini korur. Yangın durumunda dumanın kontrollü tahliyesi hedeflenir.
Yangın Algılama ve Müdahale
Lineer ısı algılama, duman dedektörleri ve kamera analitikleri ile anormal durumlar tespit edilir. Yangın dolapları ve hidrantsistemleri ilk müdahale için hazırdır.
Trafik İzleme ve Kontrol
CCTV kameralar, olay algılama yazılımları ve SCADA sistemi sayesinde duraklama, ters yönde gidiş ve duman oluşumu gibi durumlar anlık izlenir.
Haberleşme ve Acil Yardım
Acil telefonlar, çağrı butonları, tünel içi radyo yayınları ve görevli haberleşme sistemleri ile sürücüler ve işletme merkezi arasında iletişim sağlanır.
Yapısal Unsurlar ve Drenaj
Kaplama betonu, su yalıtımı, drenaj kanalları ve kablo galerileri tünelin uzun ömürlü, güvenli ve kuru kalması için tasarlanır.
Sürücü için kısa rehber: Tünelde nasıl davranmalı?
Bütün sistemler çalışsa bile güvenliğin ilk halkası sürücüdür.
  • Tünele girmeden önce hızınızı düşürün, farlarınızı mutlaka yakın.
  • Şerit değişikliklerini minimumda tutun, gereksiz sollama yapmayın.
  • Acil çıkış ve sığınma nişlerini gösteren levhaları takip edin.
  • Kaza veya arıza halinde aracı mümkünse nişe veya ceplere alın, dörtlüleri yakın, motoru durdurun ve yardım isteyin.
Tünel sözlüğü (kısa açıklamalar)
Sık duyulan bazı teknik kavramlar için sade açıklamalar.
  • Jet Fan
    Tünel tavanına asılan, yönü değiştirilebilir büyük fanlardır. Normalde egzoz gazını seyreltir, yangında dumanı kontrollü bir yöne taşır.
  • SCADA
    Supervisory Control and Data Acquisition ifadesinin kısaltmasıdır. Tüneldeki birçok ekipman bu sistem üzerinden izlenir ve kumanda edilir.
  • Acil Çıkış Kapısı
    Yangın veya yoğun duman durumunda sürücülerin tünel dışına ya da diğer tüpe geçmesini sağlayan kapılardır.
  • Sığınma Nişi
    Tünel duvarında, araçtan inen kişilerin nispeten korunaklı durabildiği, genellikle acil telefon ve yangın dolabının bulunduğu girintilerdir.
Tünel görselleri – sistem ve yapı detayları
Aşağıdaki görseller sistemlerin yerleşimini ve bazı kritik noktaları örnekler.